Penpot (zelf gehost) vs Figma

Waarom Penpot zelf hosten in plaats van Figma te gebruiken?

Figma is een Amerikaans bedrijf met hoofdkantoor in San Francisco, en al je designwerk staat in zijn propriëtaire cloud. De poging van Adobe om Figma over te nemen (in december 2023 afgeblazen na bezwaren van mededingingsautoriteiten in de EU en het VK) liet zien hoe snel het eigenaarschap van een tool waar je hele team van afhangt kan veranderen.

Penpot pakt het fundamenteel anders aan: het is een volledig open-source design- en prototypingplatform onder de Mozilla Public License 2.0, gebouwd op open webstandaarden. Omdat je het zelf kunt draaien, is de soevereine manier om Penpot te gebruiken: zelf hosten op je eigen servers of bij een EU-hostingpartij — dan heeft geen enkele leverancier je ontwerpen in handen.

Penpot wordt ontwikkeld door Kaleidos, een team in Madrid. De gehoste cloud wordt uitgebaat door Kaleidos Subsidiary S.L. in Spanje, maar het moederbedrijf van de groep is Kaleidos, Inc., een vennootschap uit Delaware (VS). Wil je een designtool zonder Amerikaans bedrijf in de keten, host dan zelf.

Functievergelijking

Functie	Penpot (zelf gehost)	Figma
Prijs	Gratis (open source); je betaalt alleen je server	Gratis Starter / $16–$90 per volledige seat/mnd
Datalocatie	Je eigen servers of je EU-hostingpartij	Cloud van Figma (Amerikaans bedrijf)
Bedrijf in de keten	Geen — jij draait het	Figma, Inc. (VS)
Open source	✅ MPL-2.0	❌ Nee
Open standaarden	SVG, CSS	Propriëtair formaat
Zelf te hosten	✅ Ja	❌ Nee
Realtime samenwerking	✅ Ja	✅ Ja
Componenten & designsystemen	✅ Ja	✅ Geavanceerd
Prototyping	✅ Basis	✅ Geavanceerd
Plug-in-ecosysteem	⚠️ Groeiend	✅ Uitgebreid
SSO	✅ LDAP / OpenID Connect (zelf te configureren)	✅ Enterprise-abonnementen

Prijzen

De open-source-editie van Penpot zelf hosten is gratis: geen licentiekosten en geen prijs per gebruiker. Je kosten zijn een server (of een VM bij een EU-hostingpartij), opslag voor bestanden en de PostgreSQL-database, back-ups en de tijd voor onderhoud.

Ter vergelijking (prijzen per oktober 2026, in USD):

• Gehoste Penpot-cloud (Kaleidos, Amerikaans moederbedrijf): Professional gratis · Unlimited $7/editor/maand, met een plafond van $175/maand · Enterprise $25/lid/maand (SSO, keuze van hostingregio) · Private Server $50.000/jaar
• Figma Starter: Gratis, met beperkingen
• Figma Professional: $16/maand per volledige seat
• Figma Organization: $55/maand per volledige seat (jaarlijks gefactureerd)
• Figma Enterprise: $90/maand per volledige seat (jaarlijks gefactureerd)

Voor grotere teams valt met zelf gehoste Penpot de licentieprijs per designer helemaal weg; daar staat tegenover dat je het beheer zelf doet.

Privacy & Datasoevereiniteit

• Zelf gehost, niets verlaat je infrastructuur: designbestanden, assets en gebruikersaccounts staan in je eigen PostgreSQL-database en bestandsopslag
• Volledig open source onder de Mozilla Public License 2.0 — de code kan worden gecontroleerd, geforkt en blijven draaien, wat er ook met het bedrijf gebeurt
• Open standaarden: Penpot werkt met SVG en CSS, dus geëxporteerde assets blijven bruikbaar in elke tool die deze standaarden volgt
• Telemetrie is jouw keuze: het officiële Docker Compose-bestand verstuurt standaard anonieme telemetrie over de instantie; zet PENPOT_TELEMETRY_ENABLED op false om dat uit te schakelen
• Gehoste cloud heeft een Amerikaans moederbedrijf: de dienst op penpot.app wordt uitgebaat door Kaleidos Subsidiary S.L. (Madrid) onder Spaans recht, maar het moederbedrijf, Kaleidos, Inc., is opgericht in Delaware — de gehoste dienst valt dus binnen het bereik van Amerikaanse wetten zoals de CLOUD Act. Penpot maakt niet publiek bekend bij welke hostingprovider de standaardcloud draait; Enterprise-abonnementen bieden een keuze van hostingregio (EU, VS, enz.)

Migratiehandleiding

Overstappen van Figma naar een zelf gehoste Penpot kan project per project, zonder lopend werk te verstoren.

1. Penpot uitrollen — Download op een Linux-server of VM bij een EU-hostingpartij de officiële docker-compose.yaml van Penpot, stel de publieke URI, SMTP-instellingen en inlogmethode in (e-mail/wachtwoord, LDAP of OpenID Connect), schakel desgewenst de telemetrie uit en zet het geheel achter een reverse proxy met TLS. (1–3 uur)
2. Back-ups inrichten — Maak volgens schema back-ups van de PostgreSQL-database en het volume met bestandsopslag, en test een restore voordat je team op de instantie gaat vertrouwen. (1 uur)
3. Figma-bestanden exporteren en importeren — Exporteer elk Figma-project met de Figma-exportplug-in van Penpot en importeer het in je Penpot-instantie. Controleer complexe auto-layout, varianten en prototypeflows; die moeten soms handmatig worden bijgewerkt. (15–30 minuten per bestand)
4. Designsystemen opnieuw opbouwen — Richt gedeelde bibliotheken, componenten en design tokens in Penpot in; complexe Figma-variantstructuren moeten mogelijk opnieuw worden opgebouwd. (2–8 uur, afhankelijk van de complexiteit van de bibliotheek)
5. Je team opleiden — Loop met designers en ontwikkelaars de verschillen door in sneltoetsen, layouttools en de CSS-klare inspectiemodus. (1–2 uur)

Geschatte totale tijd: enkele dagen voor een typisch designteam, plus doorlopend onderhoud. Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld — eenvoudig voor designers, maar iemand moet de server beheren.

Voorbeeldscenario’s

Illustratieve scenario’s van hoe teams deze tools doorgaans gebruiken — geen gedocumenteerde klantcases.

Portugees digitaal bureau schrapt licentiekosten per seat — Een designbureau van 25 personen in Lissabon dat van Figma Organization overstapt naar zelf gehoste Penpot, bespaart zo’n $16.500 per jaar aan kosten voor volledige seats (25 × $55/maand), in ruil voor het beheer van een server. Door Penpot op eigen infrastructuur in Portugal te hosten, blijven de designgegevens van klanten onder EU-jurisdictie, en de CSS-klare output vereenvoudigt de overdracht aan ontwikkelaars.

Overheidsteam ontwerpt toegankelijke diensten — Een digitaal dienstenteam van de overheid kan Penpot op eigen infrastructuur draaien om webapplicaties voor burgers te ontwerpen. Prototypes met gevoelige processen van publieke diensten verlaten de overheidsservers nooit, en de open-sourcelicentie past bij overheidsbeleid dat de voorkeur geeft aan open-sourcesoftware.

Italiaanse designschool onderwijst open standaarden — Een designschool in Milaan kan een zelf gehoste Penpot-instantie gebruiken voor haar UX- en UI-lessen. Er zijn geen studentenlicenties te beheren, het werk van studenten blijft op de eigen server van de school, en studenten leren werken met een tool die om open webstandaarden is gebouwd.

Bedrijfsachtergrond

Penpot is gemaakt door Kaleidos, een softwarebedrijf dat in 2011 in Madrid werd opgericht en eerder Taiga bouwde, een open-sourceplatform voor projectmanagement. Penpot komt voort uit dezelfde open-sourceaanpak en wordt openlijk ontwikkeld op GitHub onder de Mozilla Public License 2.0.

Kaleidos wordt gefinancierd met durfkapitaal, onder meer via een Series A-ronde in 2022 onder leiding van het Amerikaanse fonds Decibel. Volgens het wereldwijde LEI-register is de moederentiteit van de groep Kaleidos, Inc., opgericht in Delaware (LEI 254900SHAV30FTZSAT74), terwijl de Penpot-clouddienst wordt uitgebaat door de Spaanse dochter Kaleidos Subsidiary S.L. in Madrid. Dankzij de open-sourcelicentie kun je Penpot draaien — en blijven draaien — los van wie het bedrijf bezit.

Beveiliging & Compliance

• Open-source codebase (MPL-2.0) die interne teams of externe auditors kunnen doorlichten
• Volledige controle over de installatie: jij kiest de jurisdictie, de hostingprovider, de netwerkblootstelling en de versleuteling in rust
• TLS/HTTPS via je eigen reverse proxy voor al het verkeer tussen clients en je Penpot-server
• Inlogopties: e-mail/wachtwoord, LDAP en generieke OpenID Connect voor single sign-on, plus optioneel inloggen met Google, GitHub en GitLab (standaard staat alleen e-mail/wachtwoord aan)
• Je eigen AVG-rol: als je zelf host, is je organisatie de verwerkingsverantwoordelijke en is er geen Penpot-cloudverwerker betrokken
• Regelmatige releases via het open-sourceontwikkelproces, die je zelf moet installeren

Integratie-ecosysteem

• SVG- en CSS-output voor direct gebruik in webprojecten en andere tools die deze standaarden volgen
• Toegangstokens en API voor programmatische toegang tot projecten en bestanden (schakel access tokens in via de flags van je instantie)
• Webhooks om Penpot-gebeurtenissen te koppelen aan externe diensten (schakel webhooks in via de flags van je instantie)
• Figma-exportplug-in voor het migreren van bestaande Figma-bestanden
• Plug-insysteem met een groeiend aanbod aan community-plug-ins
• Docker Compose en Kubernetes als installatieopties, beschreven in de technische gids van Penpot

Voor wie is de overstap?

Zelf gehoste Penpot is ideaal voor:

• Designteams die licentiekosten per seat willen schrappen en een server kunnen beheren
• Overheden en gereguleerde organisaties die designbestanden op eigen infrastructuur moeten houden
• Bureaus die zelf controle willen over de designgegevens van klanten
• Open-sourcevoorstanders die een designtool willen die ze kunnen controleren en onafhankelijk kunnen blijven draaien
• Iedereen die zich zorgen maakt over vendor lock-in of Amerikaanse jurisdictie over zijn designwerk

Conclusie

Penpot is nog volop in ontwikkeling en evenaart Figma nog niet functie voor functie, vooral niet bij geavanceerde prototyping en plug-ins. Maar het is volledig open source, gebouwd op open standaarden en — cruciaal — je kunt het zelf draaien.

De gehoste Penpot-cloud is handig, maar omdat het moederbedrijf in Delaware is opgericht, is het geen strikt Europese keuze. Penpot zelf hosten op EU-infrastructuur is de route die je een volwaardige designtool voor samenwerking geeft zonder Amerikaans bedrijf in de keten.

Veelgestelde Vragen

Is de gehoste Penpot-cloud op penpot.app een Europees alternatief?

Slechts gedeeltelijk. Penpot is gemaakt door het Madrileense team van Kaleidos, en de voorwaarden van de clouddienst noemen Kaleidos Subsidiary S.L. in Madrid als uitbater, onder Spaans recht. Volgens het wereldwijde LEI-register is het moederbedrijf van de groep echter Kaleidos, Inc., een vennootschap geregistreerd in Delaware (VS). Een Spaanse dochter met een Amerikaanse moeder kan onder Amerikaanse wetten zoals de CLOUD Act vallen. Daarom raadt deze pagina aan de open-source-editie zelf te hosten op EU-infrastructuur: dat is de soevereine route.

Kan ik mijn bestaande Figma-bestanden importeren in Penpot?

Ja. Penpot biedt een Figma-plug-in die Figma-ontwerpen exporteert naar een formaat dat Penpot kan importeren, zowel in de cloud als in een zelf gehoste instantie. De meeste designelementen komen goed over, maar geavanceerde Figma-specifieke functies zoals complexe auto-layout, varianten of plug-in-effecten moeten na de import soms handmatig worden bijgewerkt.

Hoe host ik Penpot zelf en wat heb ik nodig?

De officiële route is Docker Compose: download Penpots docker-compose.yaml, pas de omgevingsvariabelen aan (publieke URL, SMTP, inlogmethoden) en start de stack, met containers voor frontend, backend, exporter, PostgreSQL en Valkey. De documentatie van Penpot beschrijft ook Kubernetes en andere methoden. Zet het achter een reverse proxy met TLS, regel back-ups van de database en de bestandsopslag, en schakel desgewenst de telemetrie uit (PENPOT_TELEMETRY_ENABLED=false).

Is Penpot geschikt voor professionele designteams die aan productieprojecten werken?

Voor het kernwerk in UI- en UX-design wel. Penpot ondersteunt realtime samenwerking, componenten, gedeelde bibliotheken, design tokens, flex- en grid-layout en prototyping. Geavanceerde prototyping, plug-ins en sommige Figma-specifieke workflows lopen nog achter, dus test je eigen designsysteem voordat je een heel team laat overstappen.

Wat kost het?

Zelf hosten van de open-source-editie is gratis — je betaalt alleen de server waarop het draait. De gehoste cloud van Penpot biedt een gratis Professional-abonnement, Unlimited voor $7/editor/maand (met een plafond van $175/maand), Enterprise voor $25/lid/maand en een Private Server-optie voor $50.000/jaar (prijzen per oktober 2026). Figma Professional kost $16 per volledige seat per maand, Organization $55 en Enterprise $90 (jaarlijks gefactureerd).