Penpot vs Figma: Het Spaanse Open-Source Design Alternatief

Waarom overstappen van Figma naar Penpot?

Figma is de industriestandaard voor UI-ontwerp — maar het is een Amerikaans product dat eigendom is van Adobe. Sinds de overname zijn veel ontwerpers bezorgd over toekomstige prijsverhogingen, mogelijke functiebeperking en de afhankelijkheid van een Amerikaans bedrijf dat je data beheert.

Penpot is het Europese antwoord: een volledig gratis en open-source designplatform, ontwikkeld door het Spaanse bedrijf Kaleidos. Het draait op open standaarden (SVG), kent geen limieten op projecten of bestanden en kan zelfs op je eigen server draaien.

Functievergelijking

Functie	Penpot	Figma
Prijs	Gratis	Gratis (beperkt) / $12/mnd
Open source	✅ Volledig	❌ Nee
Zelf te hosten	✅ Ja	❌ Nee
Datalocatie	Jij kiest 🇪🇺 (of EU-cloud)	Verenigde Staten 🇺🇸
AVG/GDPR-conform	✅ Volledig	⚠️ Gedeeltelijk (Amerikaans bedrijf)
Bestandsformaat	SVG (open standaard)	Eigen formaat
Onbeperkte projecten	✅ Ja	❌ Max 3 (gratis)
Real-time samenwerking	✅ Ja	✅ Ja
Prototyping	✅ Ja	✅ Geavanceerder
Plugin-ecosysteem	⚠️ Groeiend	✅ Uitgebreid
Design systemen	✅ Ja	✅ Geavanceerder

Prijzen

Hier wint Penpot op alle fronten:

Penpot (cloud): Volledig gratis, onbeperkte projecten en bestanden
Penpot (zelf gehost): Gratis, draai het op je eigen infrastructuur
Figma Free: Beperkt tot 3 projecten en 3 pagina’s per bestand
Figma Professional: $12/editor/maand — telt snel op bij grotere teams
Figma Organization: $45/editor/maand — aanzienlijke kosten voor bedrijven

Privacy & Datasoevereiniteit

Als open-source tool biedt Penpot ongekende transparantie en controle:

De volledige broncode is openbaar en controleerbaar
Bij zelfhosting verlaat je data nooit je eigen servers
De cloudversie wordt gehost in de EU
Kaleidos is een Spaans bedrijf dat valt onder Europees recht
SVG als native formaat betekent: geen vendor lock-in, je data is altijd van jou
Geen tracking, geen datamining, geen verborgen dataverzameling

Migratiehandleiding

Overstappen van Figma naar Penpot kan project voor project, zodat je geleidelijk kunt overschakelen zonder lopend werk te verstoren.

Installeer de Penpot Figma-importtool — Penpot biedt een Figma-plugin die je ontwerpen exporteert in een Penpot-compatibel formaat. Installeer de plugin vanuit de Figma community plugins directory en maak jezelf vertrouwd met de exportopties. (10 minuten)
Exporteer en importeer je Figma-bestanden — Open elk Figma-project, voer de Penpot-exportplugin uit en download het resulterende bestand. Importeer het vervolgens in Penpot Cloud of je zelf-gehoste instance. Controleer de geïmporteerde ontwerpen op elementen die handmatige aanpassing nodig hebben, met name complexe auto-layout, varianten of geavanceerde prototyping-flows. (15-30 minuten per bestand)
Richt je Penpot-workspace in — Maak je teamworkspace aan, organiseer projecten in mappen en stel gedeelde bibliotheken in voor componenten en design tokens. Als je zelf host, deploy Penpot via de officiële Docker-setup op je eigen server. (1-2 uur)
Bouw designsystemen opnieuw op — Importeer of maak je componentbibliotheken opnieuw in Penpot. Hoewel veel componenten via de importtool worden overgenomen, moeten complexe Figma-specifieke functies zoals variant-eigenschappen mogelijk worden herbouwd met Penpot’s componentsysteem. (2-8 uur, afhankelijk van de complexiteit van de bibliotheek)
Train je team — De interface van Penpot is intuïtief voor ontwerpers die bekend zijn met Figma, maar er zijn verschillen in sneltoetsen, tooling en workflow. Plan een korte teamdoorloop van de unieke functies van Penpot, met name SVG-native bewerking en CSS-ready output. (1-2 uur)

Geschatte totale tijd: 1-3 dagen voor een typisch designteam. Moeilijkheidsgraad: Makkelijk tot gemiddeld — de Figma-importtool doet het meeste zware werk.

Praktijkvoorbeelden

Portugees digitaal bureau elimineert per-seat designkosten — Een 25-koppig designbureau in Lissabon stapte over van Figma Organization naar zelf-gehoste Penpot en bespaarde meer dan 13.500 euro per jaar aan licentiekosten. Het bureau host Penpot op eigen infrastructuur in Portugal, waardoor alle klantdesigndata onder EU-jurisdictie blijft. Het SVG-native formaat vereenvoudigde ook de overdracht aan ontwikkelaars, die designassets direct kunnen inspecteren en gebruiken zonder extra exportstappen.

Finse publieke sector ontwerpt toegankelijke overheidsdiensten — Een Fins overheids-digitale-dienstenteam koos voor Penpot voor het ontwerpen van burggerichte webapplicaties. De zelf-gehoste instance zorgt ervoor dat ontwerpprototypen met gevoelige workflows voor overheidsdiensten nooit de overheidsinfrastructuur verlaten. De open-source licentie sluit ook aan bij het beleid van de Finse publieke sector om waar mogelijk open-source oplossingen te verkiezen.

Italiaanse designschool leert open standaarden aan studenten — Een designschool in Milaan integreerde Penpot in het UX- en UI-curriculum als primaire designtool. Omdat Penpot gratis is zonder licentierestricties voor studenten en de open SVG-standaard gebruikt, leren studenten ontwerpprincipes zonder afhankelijk te worden van een commerciële leverancier. Afgestudeerden vertrekken met vaardigheden die overdraagbaar zijn naar elke SVG-compatibele tool, en de school betaalt niets voor softwarelicenties.

Bedrijfsachtergrond

Penpot werd gemaakt door Kaleidos, een Spaans softwarebedrijf opgericht in 2011 en gevestigd in Madrid. Kaleidos werd mede opgericht door Pablo Ruiz-Muzquiz en een team van ontwikkelaars met een sterke toewijding aan open-source software. Voordat Penpot bestond, bouwde Kaleidos Taiga, een open-source projectmanagementplatform, waarmee de expertise van het team in het bouwen van collaboratieve tools voor creatieve en technische workflows werd gevestigd.

Penpot werd voor het eerst aangekondigd in 2021 als ‘s werelds eerste open-source design- en prototypingplatform, en trok snel de aandacht van de designgemeenschap. In 2022 ontving Kaleidos aanzienlijke investeringen om de ontwikkeling van Penpot te versnellen, waaronder een opmerkelijke financieringsronde die hielp het engineeringteam te laten groeien. Tegen 2024 had Penpot meer dan 500.000 geregistreerde gebruikers bereikt en werd het platform geadopteerd door organisaties in zowel de publieke als private sector in Europa en daarbuiten.

Wat Penpot onderscheidt, is zijn toewijding aan open standaarden. Door SVG als native bestandsformaat te gebruiken — een open W3C-standaard — zorgt Penpot ervoor dat ontwerpen nooit opgesloten zitten in een propriëtair formaat. Het platform is gelicenseerd onder de Mozilla Public License 2.0 en de ontwikkeling is volledig transparant, met alle code publiek beschikbaar op GitHub. Kaleidos heeft ongeveer 50 medewerkers in Madrid, en het Penpot-team bestaat uit designers, engineers en communitymanagers die actief samenwerken met de open-source gemeenschap om de productroadmap vorm te geven.

Beveiliging & Compliance

Penpot’s open-source architectuur en zelfhostingmogelijkheden bieden unieke beveiligingsvoordelen voor organisaties die volledige controle over hun designinfrastructuur nodig hebben.

Open-source codebase (MPL 2.0) die volledige beveiligingsaudits mogelijk maakt door interne teams of externe auditors
Zelfhostingoptie waarmee organisaties Penpot volledig op hun eigen infrastructuur kunnen draaien binnen hun gekozen jurisdictie
TLS/HTTPS-encryptie voor alle data in transit tussen clients en de Penpot-server
Authenticatiebeveiliging met ondersteuning voor standaard e-mail/wachtwoord, LDAP en OpenID Connect voor enterprise single sign-on
AVG-conforme cloudhosting waarbij de beheerde cloudversie wordt gehost op EU-infrastructuur
Geen telemetrie of tracking op zelf-gehoste instances, wat nul dataverzameling door Kaleidos of derden garandeert
Regelmatige beveiligingspatches uitgebracht via het open-source ontwikkelproces, met community-gedreven kwetsbaarheidsrapportage

Integratie-ecosysteem

Penpot’s integratie-ecosysteem is gebouwd rond open standaarden en ontwikkelaarsvriendelijke API’s, waardoor het zeer interoperabel is met moderne ontwikkelworkflows.

SVG-native formaat dat direct gebruik van designexports in webprojecten, vector-editors en elke SVG-compatibele tool mogelijk maakt
REST API voor programmatische toegang tot projecten, bestanden, componenten en teambeheer
Figma-importplugin waarmee bestaande Figma-bestanden kunnen worden gemigreerd naar Penpot’s native formaat
CSS-ready designoutput die ontwikkelaars direct bruikbare CSS-waarden biedt vanuit ontwerpelementen, wat de overdracht stroomlijnt
Docker-gebaseerde zelfhosting met officiële Docker Compose-configuraties voor deployment op elke Linux-server of cloudprovider
Webhooks-ondersteuning voor het verbinden van Penpot-events met externe diensten en automatiseringsworkflows
Componentbibliotheken en gedeelde assets die designsysteembeheer over teams en projecten mogelijk maken
Community-plugins en -extensies met een groeiend ecosysteem van tools van derden gebouwd op Penpot’s open architectuur

Voor wie is de overstap?

Penpot is ideaal voor:

Designteams die niet afhankelijk willen zijn van Adobe/Figma
Startups en freelancers die kosten willen besparen zonder in te leveren op kwaliteit
Bedrijven met AVG/GDPR-eisen die hun designdata in Europa willen houden
Open-source voorstanders die geloven in open standaarden en transparantie

Conclusie

Penpot is nog niet zo gepolijst als Figma — dat is eerlijk om te zeggen. Maar het ontwikkelt razendsnel en biedt iets wat Figma nooit zal bieden: volledige vrijheid, geen limieten en totale controle over je data.

Voor teams die genoeg hebben van de stijgende kosten en vendor lock-in van Figma, is Penpot een verfrissend alternatief. Het is gratis, het is open source, en het is Europees. Naarmate de functies zich blijven ontwikkelen, wordt het steeds moeilijker om niet over te stappen.

Veelgestelde Vragen

Kan ik mijn bestaande Figma-bestanden importeren in Penpot?

Ja. Penpot biedt een Figma-importplugin die Figma-bestanden converteert naar Penpot's eigen SVG-formaat. De meeste ontwerpelementen worden goed overgenomen, maar sommige geavanceerde Figma-specifieke functies zoals complexe auto-layout of bepaalde plugin-effecten moeten mogelijk handmatig worden aangepast na import.

Is Penpot geschikt voor professionele designteams die aan productieprojecten werken?

Ja. Penpot ondersteunt realtime samenwerking, componenten, designsystemen, prototyping en teambibliotheken. Veel professionele teams en bureaus in heel Europa gebruiken Penpot voor productiewerk. Hoewel sommige geavanceerde functies nog in ontwikkeling zijn, dekt Penpot de kernworkflows voor UI- en UX-design.

Wat is het voordeel van Penpot's SVG-native formaat voor mijn workflow?

SVG is een open webstandaard beheerd door het W3C. Omdat Penpot SVG native gebruikt, zijn je ontwerpen nooit opgesloten in een propriëtair formaat. Je kunt geëxporteerde bestanden openen in elke SVG-compatibele tool, ze direct gebruiken in webprojecten en volledig eigenaar blijven van je werk, ongeacht wat er met Penpot als product gebeurt.

Kan ik Penpot zelf hosten voor mijn organisatie?

Ja. Penpot biedt Docker-gebaseerde zelfhosting die in minder dan een uur kan worden opgezet. Dit geeft je volledige controle over je designdata, die op je eigen servers blijft. Zelf-gehoste instances ontvangen dezelfde functies als de cloudversie en kunnen onafhankelijk worden bijgewerkt.

Is Penpot echt helemaal gratis, of zijn er verborgen beperkingen?

Penpot is werkelijk gratis zonder beperkingen op projecten, bestanden of teamleden. Er is geen freemium-model met beperkte functies. Een premium-tier is gepland voor de toekomst met extra teambeheersfuncties, maar de kern-designtool blijft gratis en open source.