CryptPad vs Notion

Waarom overstappen van Notion naar CryptPad?

Notion is uitgegroeid tot de standaardtool voor notities, wiki’s en projectbeheer, maar het komt met een fundamentele afweging: alles wat je schrijft wordt onversleuteld opgeslagen op Notion’s servers in de Verenigde Staten. Notion kan je documenten lezen, en onder Amerikaanse wetgeving (inclusief de CLOUD Act) kunnen ook Amerikaanse overheidsinstanties dat. Voor iedereen die met gevoelige informatie werkt — of het nu persoonlijk, commercieel of politiek is — is dit geen theoretisch bezwaar.

CryptPad, ontwikkeld door het Franse bedrijf XWiki SAS en gefinancierd door het EU Next Generation Internet-programma, kiest voor een radicaal andere aanpak. Elk document, elke spreadsheet en elke presentatie wordt end-to-end versleuteld in je browser voordat het de server bereikt. Deze zero-knowledge architectuur betekent dat zelfs de beheerders van CryptPad geen toegang hebben tot je inhoud. Het is privacy niet als beleid, maar als wiskundige garantie.

CryptPad probeert niet Notion’s database-gedreven werkruimte na te bouwen — het is een ander soort tool voor mensen die geloven dat hun documenten standaard privé zouden moeten zijn. Het biedt rich-text bewerking, spreadsheets, presentaties, kanbanborden, whiteboards en code-bewerking, allemaal met realtime samenwerking en allemaal volledig versleuteld.

Functievergelijking

Functie	CryptPad	Notion
End-to-end versleuteling	✅ Alle documenten, standaard	❌ Geen versleuteling voor gebruikers
Realtime samenwerking	✅ Ja	✅ Ja
Rich-text documenten	✅ Ja	✅ Ja
Spreadsheets	✅ Basis	✅ Basis (tabelweergaven)
Kanbanborden	✅ Ja	✅ Ja
Databases / relationele weergaven	❌ Niet beschikbaar	✅ Kernfunctie
Open source	✅ AGPL-licentie	❌ Propriëtair
Zelf te hosten	✅ Ja	❌ Nee
Account vereist	❌ Niet voor gedeelde docs	✅ Ja
Datalocatie	Frankrijk 🇪🇺	Verenigde Staten 🇺🇸

Prijzen

CryptPad’s prijzen zijn transparant en eenvoudig, passend bij het non-profit ethos:

• CryptPad Gratis: Alle apps, 1 GB opslag, geen account nodig voor gedeelde documenten
• CryptPad Premium: Vanaf €5/maand — 50 GB opslag, prioriteit support
• CryptPad Team: Maatwerk-prijzen voor organisaties met gedeelde teamdrives
• CryptPad Self-Hosted: Gratis (je levert zelf de serverinfrastructuur)
• Notion Gratis: Onbeperkte pagina’s voor individuen, 7 dagen pagina-geschiedenis
• Notion Plus: $10/gebruiker/maand — onbeperkte bestandsuploads, 30 dagen pagina-geschiedenis
• Notion Business: $18/gebruiker/maand — SAML SSO, geavanceerde machtigingen, 90 dagen geschiedenis

CryptPad is aanzienlijk goedkoper dan Notion voor teams, en de zelf-gehoste optie is volledig gratis. Het prijsverschil weerspiegelt CryptPad’s niet-commerciële, door de EU gefinancierde ontwikkelmodel versus Notion’s door risicokapitaal gefinancierde groeistrategie.

Privacy & Datasoevereiniteit

CryptPad’s privacymodel verschilt fundamenteel van elke commerciële productiviteitstool:

• Alle inhoud wordt end-to-end versleuteld in je browser — de server slaat alleen versleutelde blobs op die het niet kan lezen
• Zero-knowledge architectuur betekent dat zelfs CryptPad-beheerders geen toegang hebben tot je documenten
• Geen trackingpixels, geen analyse van je gebruikspatronen, geen profilering
• Volledig open source (AGPL) — de versleutelingsimplementatie is door iedereen controleerbaar
• Self-hosting geeft je volledige fysieke controle over alle data
• Gefinancierd door Europees publiek geld (NGI-programma), niet door risicokapitaal dat datamonetisatie vereist
• Geen blootstelling aan Amerikaanse jurisdictie — XWiki SAS is een Frans bedrijf, data blijft in Frankrijk

Migratiehandleiding

Geschatte tijd: 1-2 uur voor individueel gebruik; een halve dag voor teammigratie Moeilijkheidsgraad: Makkelijk voor basisdocumenten; gemiddeld bij het migreren van complexe Notion-databases

1. Maak een CryptPad-account aan — registreer je op cryptpad.fr (de hoofdinstantie) of kies een community-instantie dichterbij. Geen e-mailverificatie vereist; accounts zijn standaard pseudoniem.
2. Stel je teamdrive in — als je een team migreert, maak dan een CryptPad-team aan en nodig leden uit. Maak gedeelde mappen die de structuur van je Notion-werkruimte weerspiegelen.
3. Exporteer content uit Notion — gebruik Notion’s exportfunctie (Instellingen > Werkruimte > Exporteren) om je pagina’s als Markdown- of HTML-bestanden te downloaden. Let op: Notion-databases worden geëxporteerd als CSV-bestanden.
4. Importeer documenten in CryptPad — maak nieuwe CryptPad-documenten aan en plak of importeer je content. Rich-text documenten accepteren Markdown-invoer. Spreadsheetdata kan worden geïmporteerd vanuit CSV.
5. Herbouw workflows — Notion-databases hebben geen direct equivalent in CryptPad. Gebruik kanbanborden voor projecttracking, spreadsheets voor gestructureerde data en rich-text pads voor documentatie. Pas je workflow aan op CryptPad’s document-georiënteerde model.
6. Deel en bewaar — deel documentlinks met teamleden. CryptPad-links bevatten de versleutelingssleutel in het URL-fragment (na de #), dat nooit naar de server wordt gestuurd. Maak bladwijzers voor belangrijke documenten of pin ze aan je drive.

Praktijkvoorbeelden

Onderzoeksjournalisten Beschermen Bronnen

Een Europees collectief voor onderzoeksjournalistiek stapte over van Notion naar een zelf-gehoste CryptPad-instantie na zorgen over toegang van de Amerikaanse overheid tot hun onderzoeksnotities. CryptPad’s zero-knowledge versleuteling zorgde ervoor dat zelfs als hun server in beslag zou worden genomen, de documenten onleesbaar zouden zijn zonder de versleutelingssleutels die alleen bij de journalisten berustten. De mogelijkheid om documenten te delen zonder accounts aan te hoeven maken was cruciaal voor communicatie met gevoelige bronnen.

Universitair Onderzoeksteam Werkt Veilig Samen

Een onderzoeksgroep aan een Franse universiteit adopteerde CryptPad voor gezamenlijk papers schrijven en planning van data-analyse nadat hun instelling AVG-bezwaren signaleerde bij het gebruik van in de VS gehoste tools. De zelf-gehoste instantie, draaiend op de eigen servers van de universiteit, voldeed aan de eisen van de ethische commissie voor datasoevereiniteit. Studenten waardeerden dat ze konden deelnemen aan documentbewerking zonder accounts aan te hoeven maken.

Privacy-gerichte NGO Vervangt Meerdere Tools

Een in Berlijn gevestigde digitale rechten-ngo migreerde van een combinatie van Notion, Google Docs en Trello naar CryptPad. De kanbanborden vervingen Trello voor campagneplanning, rich-text pads vervingen Google Docs voor gezamenlijk opstellen, en de teamdrive verving Notion als centraal kennisbestand. De consolidatie verkleinde hun aanvalsoppervlak en elimineerde tegelijkertijd hun afhankelijkheid van drie in de VS gevestigde diensten.

Bedrijfsachtergrond

CryptPad is ontwikkeld door XWiki SAS, een Frans open-source softwarebedrijf dat in 2004 werd opgericht door Ludovic Dubost in Parijs, Frankrijk. XWiki richtte zich oorspronkelijk op zijn gelijknamige enterprise wiki-platform, maar begon in 2014 met de ontwikkeling van CryptPad als onderzoeksproject om zero-knowledge versleuteling voor gezamenlijke bewerking te verkennen. Het initiële werk werd ondersteund door een subsidie van BPI France, het innovatieagentschap van de Franse overheid.

CryptPad heeft aanzienlijke financiering ontvangen van het Next Generation Internet (NGI)-programma van de Europese Unie, specifiek via NGI TRUST-subsidies beheerd door de NLnet Foundation. Dit EU-model van publieke financiering is fundamenteel voor het karakter van CryptPad: in tegenstelling tot de meeste productiviteitstools die worden ondersteund door risicokapitaal, is CryptPad ontwikkeld met het publieke belang als primair mandaat. Aanvullende financiering is afkomstig van Europese onderzoekssubsidies en donaties van de open-source gemeenschap.

In 2024 had XWiki SAS circa 50 medewerkers op het Parijse kantoor en in externe posities. CryptPad’s gebruikersbasis is aanzienlijk gegroeid, waarbij de hoofdinstantie op cryptpad.fr honderdduizenden gebruikers bedient en honderden onafhankelijke CryptPad-instanties wereldwijd zijn ingezet door universiteiten, ngo’s, onderzoeksinstellingen en privacybewuste organisaties. Het project is erkend door de Free Software Foundation Europe en heeft prijzen ontvangen van digitale rechtenorganisaties. De ontwikkeling van CryptPad wordt aangedreven door een klein maar toegewijd team van privacy-engineers die geloven dat versleuteling de standaard zou moeten zijn, niet de uitzondering.

Beveiliging & Compliance

CryptPad’s beveiligingsmodel is gebouwd op het fundamentele principe van zero-knowledge versleuteling, wat wiskundig gegarandeerde privacy biedt:

• Zero-knowledge architectuur: Alle inhoud wordt client-side versleuteld in de browser van de gebruiker vóór verzending; de server slaat alleen versleutelde blobs op die het niet kan ontsleutelen
• Open-source controleerbaarheid: Volledige broncode gepubliceerd onder de AGPL-licentie, wat onafhankelijke beveiligingsaudits van de versleutelingsimplementatie mogelijk maakt
• AVG-conformiteit: Als Frans bedrijf met zero-knowledge architectuur overtreft CryptPad de AVG-vereisten — persoonsgegevens worden beschermd door versleuteling, zelfs voor de dienstverlener
• End-to-end versleuteling: AES-256-versleuteling voor alle documentinhoud, met versleutelingssleutels afgeleid van URL’s die nooit naar de server worden verzonden
• Geen metadata-lekkage: Geminimaliseerde metadataverzameling door ontwerp; de server weet zo min mogelijk over gebruikers en hun documenten
• Self-hosting optie: Organisaties die maximale controle vereisen kunnen hun eigen CryptPad-instantie implementeren, waardoor elke vertrouwensafhankelijkheid van derden wordt geëlimineerd
• Door de EU gefinancierde ontwikkeling: Ontwikkeling gefinancierd door Europees publiek geld (NGI-programma), wat garandeert dat er geen commerciële druk is om versleuteling te verzwakken of gebruikersgegevens te monetariseren
• Regelmatige beveiligingsbeoordelingen: Onafhankelijke beveiligingsbeoordelingen gefinancierd via EU-onderzoekssubsidies, met bevindingen die transparant worden gepubliceerd

Integratie-ecosysteem

CryptPad is ontworpen als een op zichzelf staande versleutelde samenwerkingssuite, met integraties gericht op privacybehoudende workflows:

• Zelf-gehoste implementatie: Volledige CryptPad-server inzetbaar via Docker of handmatige installatie op elke Linux-server, met uitgebreide documentatie
• OnlyOffice-integratie: Optionele integratie met OnlyOffice voor verbeterde spreadsheet- en presentatiemogelijkheden binnen de versleutelde omgeving
• Bestandsimport/-export: Ondersteuning voor het importeren en exporteren van documenten in standaardformaten waaronder Markdown, HTML en platte tekst
• Spreadsheetimport: CSV-importmogelijkheid voor het importeren van gestructureerde gegevens in CryptPad’s versleutelde spreadsheetapplicatie
• Insluitondersteuning: CryptPad-documenten kunnen worden ingebed in externe websites via iframe, met toegang gecontroleerd door de versleutelingssleutel in het URL-fragment
• LDAP-authenticatie: Enterprise-implementaties kunnen LDAP-integratie configureren voor gebruikersauthenticatie via hun bestaande directory-diensten
• SSO-ondersteuning: Single Sign-On-integratie beschikbaar voor organisatorische implementaties die gecentraliseerde authenticatie vereisen
• CryptPad API: Server-side API voor instantiebeheerders om gebruikers, opslagquota en serverconfiguratie programmatisch te beheren

Wie zou moeten overstappen?

CryptPad is ideaal voor:

• Privacyvoorvechters en journalisten die wiskundig gegarandeerde documentvertrouwelijkheid nodig hebben
• Onderzoekers en academici die werken met gevoelige data onder institutionele ethische vereisten
• Ngo’s en activistenorganisaties die niet het risico kunnen lopen dat hun documenten toegankelijk zijn voor welke overheid dan ook
• Ontwikkelaars en systeembeheerders die een zelf-gehoste samenwerkingssuite willen die ze volledig beheersen
• Studenten die een gratis, privacyrespectend alternatief willen voor commerciële productiviteitstools

Conclusie

CryptPad en Notion bedienen overlappende maar fundamenteel verschillende behoeften. Notion is een krachtige, gepolijste werkruimte voor teams die databases, relationele weergaven en diepe integraties nodig hebben. CryptPad is een privacy-eerst samenwerkingssuite voor mensen die geloven dat hun documenten onleesbaar zouden moeten zijn voor iedereen behalve de beoogde ontvangers.

Als je Notion’s databasefuncties nodig hebt, is CryptPad geen directe vervanging. Maar als je primaire behoeften bestaan uit gezamenlijk documenten bewerken, spreadsheets, presentaties en kanbanborden — en je geeft om privacy — dan biedt CryptPad iets dat geen commerciële tool kan: end-to-end versleuteling als standaard, niet als toevoeging. Het feit dat het open source is, zelf te hosten en gefinancierd door Europees publiek geld, maakt het een werkelijk onafhankelijk Europees alternatief.

Veelgestelde Vragen

Wat betekent zero-knowledge versleuteling in de praktijk?

Zero-knowledge versleuteling betekent dat je documenten in je browser worden versleuteld voordat ze naar de server worden gestuurd. De server slaat alleen versleutelde data op en heeft nooit toegang tot de versleutelingssleutels. Dit betekent dat zelfs CryptPad's eigen beheerders je documenten niet kunnen lezen — alleen mensen met wie je de link deelt, kunnen de inhoud ontsleutelen.

Kan ik CryptPad gebruiken voor teamsamenwerking zoals Notion?

Ja. CryptPad ondersteunt realtime gezamenlijk bewerken van rich-text documenten, spreadsheets, presentaties, kanbanborden, whiteboards en code-editors. Je kunt teams aanmaken met gedeelde drives, machtigingen beheren en documenten in mappen organiseren. Het belangrijkste verschil is dat alles end-to-end versleuteld is.

Is CryptPad echt gefinancierd door de EU?

Ja. CryptPad heeft financiering ontvangen van het Next Generation Internet (NGI)-programma van de Europese Unie, specifiek via NGI TRUST- en NLnet Foundation-subsidies. Deze EU-financiering ondersteunt de ontwikkeling van privacy-respecterende internettechnologieën. Het bedrijf achter CryptPad, XWiki SAS, is een Frans open-source softwarebedrijf gevestigd in Parijs.

Kan ik CryptPad zelf hosten?

Ja. CryptPad is volledig open source onder de AGPL-licentie en kan op je eigen server worden gehost. Dit geeft je volledige controle over je data en infrastructuur. Veel Europese universiteiten, ngo's en bedrijven draaien hun eigen CryptPad-instanties. De self-hosting documentatie is uitgebreid en de community is behulpzaam.

Hoe verhoudt CryptPad zich tot Google Docs qua functies?

CryptPad bevat rich-text documenten, spreadsheets, presentaties, kanbanborden, whiteboards, polls en een code/markdown-editor — allemaal met realtime samenwerking. Het mist enkele geavanceerde spreadsheetfuncties (draaitabellen, complexe formules) en heeft geen equivalent voor Google Formulieren. De afweging is dat elk document end-to-end versleuteld is, iets dat geen enkel Google-product biedt.